Log in


This section of articles is to collect the information referring to the history we should be proud about. The content will beadded with reference to the source and the contributing person name keep the credits. Note that following the organisational non-political stand, articles relating to politics may be avoided.

<< First  < Prev   1   2   3   Next >  Last >> 
  • 4 Aug 2021 5:38 AM | Amol Sawarkar (Administrator)

    १८९४:

    तंत्रशुद्धता, रेखीवपणा आणि डौलदार भाषा या त्रिगुणांनी नटलेले कथालेखन केलेले ना. सी. फडके यांचा जन्मदिवस. त्यावेळच्या पूना कॉलेजात (आजचे स. प. महाविद्यालय), त्यानंतर दिल्ली, सिंध हैदराबाद, नागपूर, कोल्हापूर येथील महाविद्यालयांतून तत्त्वज्ञान, तर्कशास्त्र आणि मानसशास्त्र ह्या विषयांचे प्राध्यापक म्हणून त्यांनी काम केले आणि कोल्हापूरच्या राजाराम कॉलेजातून १९४९ मध्ये ते निवृत्त झाले. रत्नागिरी येथे झालेल्या १९४० सालच्या अखिल भारतीय साहित्य संमेलनाच्या अध्यक्षपदाचा मान त्यांना मिळाला. १९६२ साली भारत सरकारने 'पद्मभूषण' किताब देऊन त्यांचा गौरव केला होता. त्यांनी काही चरित्रग्रंथांमधून चरित्रनायक आणि त्यांच्या कृती ह्यांचे रहस्योद्ग्राही विवेचन केले आहे. काही थोरांची चरित्रे त्यांनी खास विध्यार्थ्यांकरताही लिहिली.

    संदर्भ

    https://www.marathisrushti.com/articles/autograph-of-dfamous-marathi-author-na-si-phadke/

    https://vishwakosh.marathi.gov.in/27520/


  • 30 Jul 2021 5:39 AM | Anonymous

    शास्त्रीय गायनात आवर्जून घेतले जाणारे नाव, प्रसिद्ध गायक, कलाकार वसंतराव देशपांडे यांना लहान पणापासून कलेची आवड होती. सातव्या वर्षापासूनच दिग्गजांकडून संगीताचे धडे त्यांना मिळाले. सुरवातीस २४ वर्षे नोकरीबरोबरच संगीताचीही उपासना त्यांनी चालू ठेवली. त्यानंतर पूर्णपणे संगीताला  वाहून घेतले. ते उत्तम खास शैली असणारे शास्त्रीय संगीत गायक तर होतेच. त्याबरोबरच कट्यार काळजात घुसली मधले खांसाहेब विशेष लक्षात राहिले. ८० हुन जास्त चित्रपटांसाठी पाश्वगायन आणि काही चित्रपट भूमिकाही केल्या. १९८२ सालच्या अखिल भारतीय नाट्य संमेलनाचे अध्यक्षही होते.

    १९८३ साली त्यांचे ३० जुलै रोजी निधन झाले. 

    संदर्भ

    https://www.marathisrushti.com/profiles/dr-vasantrao-deshpande/

    https://www.dainikprabhat.com/dr-vasantrao-deshpande/



  • 29 Jul 2021 6:02 AM | Anonymous

    १९२२: शिवशाहीर बाबासाहेब पुरंदरे यांचा जन्म

    संदर्भ

    https://mr.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AC%E0%A4%B3%E0%A4%B5%E0%A4%82%E0%A4%A4_%E0%A4%AE%E0%A5%8B%E0%A4%B0%E0%A5%87%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A4%B0_%E0%A4%AA%E0%A5%81%E0%A4%B0%E0%A4%82%E0%A4%A6%E0%A4%B0%E0%A5%87

    २००२: गायक व संगीतकार सुधीर फडके ऊर्फ बाबूजी यांचे निधन

    संदर्भ

    https://marathivishwakosh.org/7497/


  • 6 Jul 2021 6:08 AM | Amol Sawarkar (Administrator)

    आज जुन्या हस्तलिखितांचा, जुन्या ग्रंथांचा अभ्यास करायचा असेल तर पुण्यातील एक संस्था म्हणून भांडारकर प्राच्यविद्या संशोधन मंदिर हे एकाच नाव पुढे येतं.

    संस्कृत आणि भारतविद्यचे महर्षी डॉ. रामकृष्ण गोपाळ भांडारकर यांच्याविषयी यथार्थ आदर प्रकट करण्याच्या हेतूने, त्यांचे शिष्य आणि मित्र यांनी ६ जुलै १९१७ मध्ये, भांडरकरांच्या ८० व्या वाढदिवशी, ह्या संस्थेची स्थापना केली. पोथ्या भूर्जपत्र. ताडपत्र, वंशपत्र, जुना कागद यांवर असलेल्या हस्तलिखितांचा संग्रह २४,००० च्या वर असून एकंदर ग्रंथसंख्या ६०,००० च्या आसपास असावी.

    अध्ययन- संशोधनासाठी भारताच्या कोनाकोपऱ्यांतून आणि जगातील अनेक देशांतून अभ्यासक येथे येतात. संस्थेच्या अतिथिगृहात निवासाची व ग्रंथालयात अध्ययनाची सुविधा आहे. संस्थेचे संचालक पुणे विद्यापीठाच्या स्नातकोत्तर अध्यापनात आणि संशोधन-मार्ग-दर्शनात सहभागी असतात.

    संदर्भ:

    https://vishwakosh.marathi.gov.in/30016/

    https://mr.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%A1%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%95%E0%A4%B0_%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%9A%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%A6%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE_%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%B6%E0%A5%8B%E0%A4%A7%E0%A4%A8_%E0%A4%AE%E0%A4%82%E0%A4%A6%E0%A4%BF%E0%A4%B0


  • 5 Jul 2021 7:38 AM | Amol Sawarkar (Administrator)

    १२०० रहस्यकथा लिहिणारा ‘गिनीज बुक ऑफ वर्ल्ड रेकॉर्ड’मध्ये नोंद झालीय असा अफलातून लेखक भारतात आणि तोही मराठी ?


    रहस्यकथा खूप जण लिहितात. इंग्रजी भाषेत लिहिणारे ते वाचता येणाऱ्यानाच माहित असणार. मात्र, हे साहित्य मराठीत आणण्याचं १०० टक्के कठीण काम यशस्वी करणारे एकमेव लेखक म्हणजे बाबूराव अर्नाळकर. ‘चंद्रकांत सखाराम चव्हाण’! आईबापाचं छत्र अगदी लहानपणीच हरवल्यामुळं स्वारीला मुंबईच्या मावशीकडे आश्रय घ्यावा लागला होता. शिक्षण आणि नोकरीही मुंबईतच. तिथेच त्यांचं चष्म्याचं दुकान होतं. फावल्या वेळात रहस्यकथा लिहिण्याचं जबरदस्त वेड लागलं आणि त्यानंतर मागे वाळूनच बघितलं नाही. धनंजयमाला, झुंजारमाला, जयहिंदमाला, प्रफुल्लमाला अशा माला सुरू करून त्यातून दरमहा पाच-सहा कथा लिहिल्या.  १४८० रहस्यकथा लिहिल्याने गिनिज बुक ऑफ रेकॉर्ड‌्समध्ये अत्यंत सन्मानाने नोंद झालेले पहिले मराठी साहित्यिक.  त्यांच्या वाचकांची दुनिया अमर्यादपणे महाराष्ट्रभर पसरलेली आहे. 

    Baburao Books

    अशा या रहस्यकथाकाराचे ५ जुलै १९९६ रोजी निधन झाले.

    संदर्भ :

    http://samirparanjape.blogspot.com/2017/01/baburao-arnalkar.html

    http://prahaar.in/%E0%A5%A7%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A6-%E0%A4%B0%E0%A4%B9%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%95%E0%A4%A5%E0%A4%BE-%E0%A4%B2%E0%A4%BF%E0%A4%B9%E0%A4%BF%E0%A4%A3%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE-%E0%A4%85/

  • 26 Jun 2021 7:46 AM | Amol Sawarkar (Administrator)

    पु ल देशपांडे यांच्या पुढाकाराने जी वास्तू पुण्यात उभी राहिली, अनेक कलाकारांनी इथल्या रंगमंचावर कारकीर्द घडवली, राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय पातळीवर नाव कमावले, एवढेच नव्हे तर अनेक कलाकारांना जन्म दिला. चोखंदळ पुणेकर रसिकांनी उत्स्फूर्त प्रतिसाद दिल्यावर नाटकांना जागतिक उंची प्राप्त झाली ती वास्तू म्हणजे २६ जून १९६८ साली उदघाटन झालेले पुण्याचे बालगंधर्व रंगमंदिर.

    Balgandharva Rangmandir to celebrate 50 years anniv

    संदर्भ:

    https://maharashtratimes.com/maharashtra/pune-news/balgandharv-rangmandir-completes-50-years-on-26th-june/articleshow/59242414.cms

    https://pmc.gov.in/en/bal-gandharva-ranga-mandir

  • 24 Jun 2021 5:42 AM | Amol Sawarkar (Administrator)

    भारतीय सिनेसृष्टीत आपल्या नृत्याची अनोखी छाप सोडणाऱ्या लक्ष्मी छाया यांचा स्मृतिदिन – eNavakalजगावे की मरावे असा प्रश्न विचारताना शेक्सपिअरच्या हेम्लेटलाही अंचबित करेल, असा अप्पासाहेब बेलवलकर ज्यांनी मराठी रंगभूमीवर जिवंत केला, ते गोपाळ गोविंद फाटक. मात्र, या नावापेक्षा त्यांचे नानासाहेब फाटक हेच नाव लोकांच्या तोंडी जास्त झाले. मराठी रंगभूमीवरील त्यांचे नटसम्राट हे नाटक एवढे गाजले की त्यापुढे त्यांच्यामागे कायमच नटसम्राट ही उपाधीच लावली गेली. 

    या नानासाहेब फाटकांचा २४ जून १८९९ साली कोल्हापूर येथे जन्म झाला. 

    ‘पुण्यप्रभाव’मधील वृंदावन, ‘एकच प्याला’मधील सुधाकर, ‘झुंजारराव’ नाटकातील झुंजारराव आणि ‘हॅम्लेट’ या भूमिका त्यांच्या सर्वोच्च भूमिका आहेत. केंद्र सरकारने सर्वश्रेष्ठ नट म्हणून नानासाहेबांना गौरवचिन्ह अर्पण केले होते. त्यांच्याइतका भव्य, रुबाबदार, देखणा आणि ग्रेसफुल नट आजतागायत दुसरा कुणी झाला नाही.

    संदर्भ:

    https://www.marathisrushti.com/profiles/nanasaheb-phatak/

    https://www.mymahanagar.com/featured/obeisance-to-natshreshtha-nanasaheb-phatak/195828/

  • 21 Jun 2021 9:41 PM | Amol Sawarkar (Administrator)

    Baburao Pendharkar movies, filmography, biography and songs - Cinestaan.com

    सन १९२०, ऑलिम्पिक च्या कुस्ती स्पर्धेसाठी भारतातून पाठवण्याकरता झालेल्या चाचणी सामन्यांमध्ये यश न मिळाल्यामुळे सिनेमा क्षेत्राला आपले बनवून त्यात दिग्दर्शक व कलाकार म्हणू यश मिळालेली व्यक्ती म्हणजे बाबुराव पेंढारकर (भालजी पेंढारकर याचे बंधू). त्यादिवशी जर बाबुरावांची निवड ऑलिम्पिक साठी झाली असती तर कदाचित ब्रह्मचारी, महात्मा फुले हे मराठी चित्रपट झालेच नसते. याशिवाय ‘डॉ. कोटनीस की अमर कहानी’ ‘नवरंग’ ‘दो आँखे बारह हाथ’ ‘आम्रपाली’ हे हिंदी चित्रपट लोकप्रिय करण्यातही त्यांचा सहभाग अमूल्य होता.

    याच बाबुराव पेंढारकर यांचा २२ जून १८९६ हा जन्मदिवस.

    संदर्भ

    https://www.dainikprabhat.com/editorial-page-article-on-baburao-pendharkar/

    http://prahaar.in/baburao-pendharkar/

    https://bolbhidu.com/baburao-pendharkar-kusti/

  • 21 Jun 2021 5:59 AM | Amol Sawarkar (Administrator)


    २०१५: पहिला आंतरराष्ट्रीय योग दिवस

    भारताचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी २०१४सालच्या संयुक्त राष्ट्रसंघाच्या महासभेत योग्य दिवसाचा प्रस्ताव मंडळ होता आणि तो जवळपास सर्व देशांच्या सदस्यांनी मान्य केला. त्याप्रमाणे २०१५ पासून दार वर्षी हा दिवस साजरा केला जातो. योग्य म्हणजे शारीरिक, मानसिक आणि अध्यात्मिक साधना असून शारीरिक व मानसिक फायदे मिळवून देते. भारतात हजारो वर्षांपासून चालत आलेल्या परंपरेला आता जागतिक स्वरूप मिळाले आहे. २१ जून उत्तर गोलार्धातील वर्षातील सर्वात मोठा दिवस असल्याने या दिवसाला योगाच्या दृष्टीनेही महत्व असल्याचे मानले जाते.

    संदर्भ: 

    https://www.un.org/en/observances/yoga-day

    https://www.pmindia.gov.in/mr/news_updates/%E0%A4%86%E0%A4%82%E0%A4%A4%E0%A4%B0%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%80%E0%A4%AF-%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97-%E0%A4%A6%E0%A4%BF%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%BF/

  • 20 Jun 2021 9:55 AM | Amol Sawarkar (Administrator)

    १८९९: केंब्रिज विद्यापीठाच्या ट्रायपॉस या गणिताच्या अंतिम परीक्षेत रघुनाथ पुरुषोत्तम परांजपे पहिल्या वर्गात पहिले आल्यामुळे त्यांना सिनिअर रॅंग्लर होण्याचा बहुमान मिळाला.

    सन १९०० च्या आधी इंग्लंडमध्ये जाऊन तिथल्या प्रख्यात केम्ब्रिज युनिव्हर्सिटीमधली ट्रायपॉस या गणिताच्या अंतिम परीक्षेत प्रथम क्रमांक मिळवणारे आणि त्यामुळे सिनिअर रँग्लर हि उपाधी मिळणारे पहिले भारतीय म्हणून रघुनाथ पुरुषोत्तम परांजपे ऊर्फ रॅंग्लर परांजपे ओळखले जातात.

    त्यांच्यामुळे पाश्चात्त्यांमध्ये बौद्धिक श्रेष्ठत्वाच्या कल्पनेला पहिला धक्का बसला व पौर्वात्यांच्या बौद्धिक कार्यक्षमतेवर जगातील प्रगत राष्ट्रांतही विश्वास उत्पन्न झाला. हि घटना घडली १८९९ साली. आणि म्हणून या तारखेला ऐतिहासिक महत्व आहे.

    संदर्भ : https://vishwakosh.marathi.gov.in/20477/


<< First  < Prev   1   2   3   Next >  Last >>